Skansen w Osieku nad Notecią

Złożona z trzech obiektów: chałupy, stodoły i obórki; wyróżnia się swoistym stylem architektonicznym. Jest ona dowodem tzw. osadnictwa "poniatowskiego". Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, a szczególnie w latach 30., osiadła tu duża grupa ludności z przeludnionego Pogórza.

Pomysłodawcą budowy "poniatówek" był Juliusz Poniatowski, przedwojenny minister rolnictwa. "Poniatówki" powstały w Wielkopolsce, na ziemiach rządowych przeznaczonych do parcelacji w ramach przedwojennej reformy rolnej. "Poniatówki" zasiedlała głównie ludność z przeludnionej Małopolski. Na tereny Krajny przybyła grupa górali podhalańskich, którzy osiedlili się w okolicach Wysokiej (Czajcze, Eleonorka, Tłukomy). Zagroda "poniatowska" wraz z areałem ziemi stanowiły kredyt, którego udzielał Bank Rolny. Bank, w jednym z wariantów kredytowych, zajmował się budową zagród i zatrudniał brygady budowlane.

Chałupa na planie małego prostokąta. Ściany o konstrukcji słupowej i sumikowo-łątkowej, z zewnątrz odeskowane, a wewnątrz tynkowane. Dach dwuspadowy kryty gontem. Wejście z narożnika szczytu, przez okolony balustradą ganek. Wewnątrz dwie izby, sień, kuchnia i mała komórka. Wnętrze obrazuje przemiany dokonujące się w zakresie wyposażenia, dochodząc czasowo do początków lat 60.

Obórka usytuowana równolegle do chałupy, na rzucie małego prostokąta. Konstrukcja ścian i dachu w tej samej technice co chałupa. Wewnątrz dwa pomieszczenia do hodowli trzody.

W głębi prostopadle do chałupy i obórki zlokalizowana stodoła. Obiekt na planie prostokąta. Ściany o konstrukcji słupoeo- ryglowej i odeskowane. Dach dwuspadowy kryty gontem. Stodoła z jednym klepiskiem i dwoma sąsiekami. Od strony podwórza obydwa sąsieki powiększone o obniżone przybudówki. Brama wjazdowa pomiędzy przybudówkami. W obrębie zagrody kopana studnia, w dolnej części cembrowana, a w górnej murowana. Przykryta daszkiem dwuspadowym. Pobór wody karbowym kołem zamachowym. Na podwórzu również gołębnik umieszczony na słupie.