Skansen w Osieku nad Notecią

Budynek na planie małego prostokąta. Rekonstrukcja chaty zrębowej z podcieniem szczytowym, wspartym na trzech ostrych słupach. Dach dwuspadowy, wysoki, kryty trzciną. Szczyty szalowane deskami. Jest to budynek dwuizbowy, z sienią i rozbudowanym trzonem kuchennym. Izba mieszkalna z podłogą z desek, w pozostałych pomieszczenieach gliniana polepa.

Chałupa z Przytarni pochodzi z południowego krańca Kaszub, sąsiadującego z Krajną. Pierwotnie była to chałupa jednoizbowa. W XIX w. zbudowano ściankę działową, zasklepiono szeroki komin, wybudowano piec kuchenny z fajerkami i powiększono okna. W izbie mieszkalnej pozostał ślad po osiemnastowiecznej wnęce kominkowej.

W skład wyposażenia wchodzą najbardziej podstawowe sprzęty, urządzenia i narzędzia niezbędne do codziennego życia rodziny niezamożnego rybaka. W sieni i na podcieniu sprzęt i narzędzia użytkowane przez rybaka: sieci, więcierze, wiklinowa "wiersza", ościenie, siekiery lodowe, tzw. "bociany" do rąbania zimą przerębli, "chochla", widły i haki do ciągania sieci pod lodem w czasie zimowych połowów, kosze na ryby i inne. Na podcieniu dwa rodzaje ościeni i sanie, używane w czasie połowów podlodowych. Podcień wykorzystywany był przez chłopów do prac gospodarskich jeszcze na początku XIX w., kiedy okna w izbach miały bardzo małe rozmairy i do wnętrza docierało mało światła. Rybacy na podcieniu naprawiali sprzęt do połowów i szyli sieci.

Słowa kluczowe: skansen, Osiek, skansen w Osieku, Muzeum Kultury Ludowej, dawne obyczaje, Osiek nad Notecią, chałupa z Przytarni, budownictwo kaszubskie, dawne budownictwo, chata zrębowa, chata rybaka