Historia Osieka

Położenie geograficzne

0

Osiek nad Notecią jest dużą wsią położoną na skraju doliny Noteci, 5 kilometrów na południe od Wyrzyska, 40 kilometrów na wschód od Piły i 60 kilometrów na zachód od Bydgoszczy. W najbliższej okolicy Osieka płyną trzy rzeki – Noteć, Łobżonka i Kcyninka.
Największym zbiornikiem wodnym jest Noteć. Jej szerokość na odcinku od Nakła do Miasteczka Krajeńskiego waha się od 25 do 30 metrów. Rzeka jest prawostronnym dopływem Warty i płynie dnem szerokiej Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej oddzielającej Nizinę Wielkopolską od Pojezierza Pomorskiego. Łączna długość Noteci wynosi 366 km, zlewnia 17.290 km2, spadek 0,1º/oo, przepływ 72 m3/sekundę. W Żuławce, nieopodal Osieka, prowadzony jest krajowy monitoring czystości rzeki. Noteć w okolicy Osieka nie posiada jednak żadnej klasy czystości, głównie z powodu wysokiego stężenia związków biogennych.
Tabela nr 1. Klasa jakości wody w rzece Noteć w okolicy Osieka nad Notecią (dane za rok 1996).
Subst.
orga-
niczne
Zaso-
lenie
Zawie
siny
Związki
biogenne
Subst.
specjalne
Stan
bakterio
logiczny
Saprobo-
wość
Non III II Non I Non II

Non – Nie objęta normami

Źródło:

Raport o stanie środowiska w województwie pilskim w latach 1995-1996.

Tabela nr 2. Klasa jakości wody w rzece Łobżonka przy jej ujściu do Noteci (dane za rok 1996).
Subst.
orga-
niczne
Zaso-
lenie
Zawie
siny
Związki
biogenne
Subst.
specjalne
Stan
bakterio
logiczny
Saprobo
wość
II I I III I Non II
Źródło:

Raport o stanie środowiska w województwie pilskim w latach 1995-1996.

W pobliżu Osieka, na wysokości wsi Dąbki, do Noteci uchodzi Łobżonka. Długość tej rzeki wynosi blisko 72 km, zlewnia 1061 km2, spadek 0,6º/oo, przepływ 4 m3 na sekundę.
Silnym akcentem w krajobrazie okolicy jest, położona na zachód od szosy Wyrzysk-Osiek, Dębowa Góra, zwana też Zieloną Górą. Jej wysokość wynosi 193,7 m n.p.m. Stanowi ona wyniosły masyw morenowy przy północnej krawędzi doliny Noteci , powstały w okresie ostatniego zlodowacenia. Ponad połowę powierzchni góry porastają lasy mieszane i dębowe. Obszar kilkunastu hektarów najciekawszej partii lasu dębowego z licznymi okazami rzadkich roślin (m.in. gwiazdnica wielkokwiatowa i lilia złotogłów) stanowi rezerwat przyrody „Zielona Góra”. W dąbrowie występuje duże skupisko brekiń o obwodzie do 170 cm oraz 5 dębów o obwodzie ponad 300 cm.

Siedlisko brekiń

Fotografia nr 1.

Siedlisko brekiń

Jarząb brekinia, zwany brzękiem (Sorbus torminalis) to drzewo liściaste z szeroką koroną i rozłożonymi konarami. Kora w młodych okazach gładka, później brunatnoszara i delikatnie popękana lub podzielona na małe powierzchnie. Pędy dość silne, błyszcząco brunatnopurpurowe lub jednolicie brunatne. Liście pojedyncze nie podzielone pierzasto, o długości 6-10 cm i prawie takiej samej szerokości. W zarysie szerokie, owalne, podzielone na 6-10 trójkątnych klap, których brzegi są dodatkowo ostro piłkowane, a wszystkie wierzchołki skierowane ku przodowi. Górna strona liści ciemnozielona, dolna strona początkowo owłosiona stopniowo łysieje. Ogonki liściowe długości 2-5 cm, żółtawe. Liście w sumie dość mocne, jesienią przebarwiają się na jaskrawy czerwony kolor. Kwitnie od maja do czerwca. Drzewo wyjątkowo rzadko spotykane, chronione jako gatunek.

Dąb szypułkowy

Fotografia nr 2.

Dąb szypułkowy.

Wspomniane wcześniej dęby to dęby szypułkowe (Quercus robur), które są drzewami o krótkim pniu, szerokiej koronie i silnych konarach. Liście odwrotnie jajowate, u nasady z uszkami, niesymetryczne zatokowo wrębne, na krótkich ogonkach, nerwy dochodzą do końców klap i zatok między nimi. Żołędzie do 3 cm długości walcowate, w podłużne zielonawe prążki, po 2-3 na długiej szypułce. Dąb bezszypułkowy (Quercus petraea), który również można spotkać na „Dębowej Górze”, jest drzewem o zwartej koronie, pniu długim widocznym dość wyraźnie do wierzchołka korony. Liście bardziej symetryczne niż u dębu szypułkowego, u nasady klinowato zwężone, nerwy boczne nie dochodzą do wrębów lecz tylko do klap. Żołędzie, bez zielonych prążków mają przeważnie kształt owalny, długości około 2 cm, i największa szerokość bliżej nasady. W okolicach Dębowej Góry rośnie również m.in. grab zwyczajny, buk zwyczajny, świerk pospolity i sosna pospolita. Grab zwyczajny (Carpinus betulus) to drzewo liściaste z szeroką lub wąską koroną, często nieregularną.

Gałązka z owocami

Fotografia nr 3.

Gałązka z owocami

Pień rzadko równomiernie okrągły, przeważnie o przekroju owalnym, a u starszych drzew skręcony lub zgarbiony, zwykle już na nieznacznej wysokości dzieli się na grubsze konary. Kora jasno lub ciemnoszara, początkowo gładka, później z delikatnym siatkowym deseniem albo pokryta płaskimi listewkami. Konary stromo wzniesione, nieco powyginane. Pędy ciemnoszaro-brunatne, z rzadkim owłosieniem. Liście podłużnie jajowate, o długości 4-10 cm, z przodu zaostrzone, u nasady zaokrąglone. Brzegi liści ostro, podwójnie i bardzo drobno piłkowane. Obie strony błyszczące, z tym, że wierzchnia strona bardziej żywozielona. Kwitnie od kwietnia do maja.

Buk zwyczajny

Fotografia nr 4.

Buk zwyczajny

Buk zwyczajny (Fagus sylvatica) to gatunek z rodziny bukowatych. Korona u młodszych okazów smukła, u starszych dość szeroka i kopułowato sklepiona, często wspaniale rozwinięta. Pień jest widoczny przynajmniej do połowy korony, dalej dzieli się na potężne konary. Konary i większe gałęzie zwykle stromo wzniesione, na końcach nieznacznie zwisające. Kora gładka, ołowianoszara, z wiekiem staje się nieco szorstka. Pędy brunatnopurpurowe, gładkie nagie, często pozginane, nieco błyszczące. Liście o długości 5 – 10 cm są podłużnie eliptyczne lub jajowate, najszersze w środku, u nasady zwężone klinowato, na brzegach lekko faliste i opatrzone długimi białawymi włoskami. Ogonek krótki owłosiony. Jesienią przybierają piękne rudobrązowe barwy, nadając koloryt lasom. Owoce – bukwie mają po 2 cm długości, są trójkanciaste, brunatne i błyszczące. Kwitnie od kwietnia do maja.
Świerk pospolity (Picea abies) jest wiecznie zielonym drzewem iglastym z stożkowatą koroną. Gałęzie ustawione okółkowo, w dolnej części pnia zwisają, w środku pnia jednak zwykle odstają prosto lub lekko się podnoszą. Kora barwy miedzi delikatnie się łuszczy. Szpilki długości 1 – 2,5 cm są dość sztywne, na końcach zaostrzone, ciemnozielone, z wierzchu i od spodu widać delikatniejszą jaśniejszą linię. Młode szyszki są zielone a dojrzałe, z łuskami o gładkich brzegach, jasnobrunatne i mają 12 – 16 cm długości. Kwitnie od kwietnia do maja.

Kora

Fotografia nr 5.

Kora

Sosna pospolita (Pinus sylvestris) to – podobnie jak świerk – wiecznie zielone drzewo iglaste z stożkowatą koroną. Pień często wygięty. Kora początkowo szara lub brunatnoszara, później szaroróżowa, z wiekiem podzielona głębokimi bruzdami na duże płaty. Pędy początkowo zielonkawe gładkie później zielonoszare. Szpilki po dwie na krótkopędzie skupione są w kiściach na końcach gałązek. Mają długość 3-8 cm. Są krótko zaostrzone, nieco spłaszczone i opatrzone delikatnymi podłużnymi bruzdami. Szyszki w stanie dojrzałym ciemnobrunatne do 8 cm długości, łuski z lekko wypukłymi tarczkami. Kwitnie od kwietnia do maja.

Szyszka

Fotografia nr 6.

Szyszka

Opisane drzewa (opisy pochodzą z przewodnika Leśna dydaktyczna ścieżka rowerowa „DĘBOWA GÓRA”) występują na Dębowej Górze nie tylko w formie jednogatunkowych drzewostanów, lecz również w grądach.
Przez rezerwat wiedzie, licząca blisko 10 kilometrów, dydaktyczna ścieżka rowerowa, na której przeplatają się trzy wątki: archeologiczny (stanowiska cmentarzy kurhanowych), geologiczny (masyw „Dębowej Góry”) oraz przyrodniczy (las i rezerwat). Warto ponadto wspomnieć, że Osiek położony jest na trasie międzynarodowej trasy rowerowej R1, łączącej Boulogne nad kanałem La Manche do granicy z Obwodem Kaliningradzkim.
Osiek nad Notecią leży na terytorium Krajny, który obejmuje pas między Gwdą na zachodzie po Brdę na wschodzie. Wielu historyków, wychodząc z etymologicznego znaczenia nazwy Krajna (ziemia leżąca na skraju państwa) za obszar historycznej Krajny uważa teren położony między Pojezierzem Pomorskim a Notecią na odcinku od Santoka (ujście Noteci do Warty) po Brdę i Bydgoszcz. Obszar ten stanowił niegdyś granicę pomiędzy Polską a Pomorzem. Oprócz Osieka na terenie Krajny położone są również m.in. Piła, Krajenka, Miasteczko Krajeńskie, Nakło, Złotów, Sępólno Krajeńskie.
Po reformie administracyjnej z 1 stycznia 1999 roku Osiek znalazł się w granicach województwa wielkopolskiego, powiatu pilskiego i gminy Wyrzysk. Granica województwa wielkopolskiego z kujawsko-pomorskim przebiega cztery kilometry od wsi.
Rysunek nr 1.

Mapa powiatu pilskiego

Źródło:

http://powiat.pila.pl.

O autorze

Marcin Starszak

Udostępnij:
  • Drukuj
  • email
  • RSS
  • Facebook
  • Wykop
  • Google Bookmarks
  • Digg
  • del.icio.us
  • Blip
  • Śledzik

About the author / 

Marcin Starszak

Leave a reply

You must be logged in to post a comment.

Pogoda dla Osieka

Bądź na bieżąco

Podaj swój adres e-mail, aby otrzymywać aktualności z serwisu Osiek.net




harmonogram wywozu śmieci
harmonogram wywozu śmieci


Stomatolog

Zabolał Cię ząb? Nie martw się. Stomatolog Ewa Winnicka z Osieka znajdzie na to sposób. Pamiętaj o regularnych wizytach i higienie jamy ustnej. Zobacz więcej
stomatolog dziecięcy

Architekt Wyrzysk

Adaptacje projektów, zagospodarowanie przestrzenne, projekty nieruchomości, inwentaryzacje nieruchomości - to wszystko w firmie ADC-W Wawrzyniec Winnicki z Wyrzyska. Zobacz więcej
architekt wyrzysk

Fotograf z Osieka

Profesjonalne usługi fotograficzne w Osieku nad Notecią - śluby, chrzciny, komunie, jubileusze, portrety. Zobacz więcej
fotograf na wesele Wyrzysk

Redakcja