W okresie Polski ludowej - Organizacje i stowarzyszenia
Osiek nad Notecią - Historia Osieka
W okresie okupacji zakazana była działalność polskich stowarzyszeń. Tuż po zakończeniu wojny mieszkańcy Osieka zaczęli reaktywować przedwojenne organizacje lub zakładać nowe.
Do najważniejszych organizacji, które wznowiły działalność po tragicznym okresie okupacji należały Ochotnicza Straż Pożarna oraz jej Orkiestra Dęta. Straż Pożarna w Osieku działała już od 1941 roku, ale w jej skład wchodzili głównie Niemcy.
W roku 1945 prezesem OSP wybrano ponownie Wojciecha Pazderskiego. Kapelmistrzem orkiestry został Stefan Banaszak. Na przełomie lat 1947-48 ogłoszono nabór do orkiestry. Jej skład, po uzupełnieniu, przedstawiał się następująco:
  1. Adler Reinhard
  2. Banaszak Kazimierz
  3. Banaszak Stanisław
  4. Banaszak Stefan
  5. Cerajewski Klemens
  6. Fabiański Henryk
  7. Folleher Edward
  8. Górski Stanisław
  9. Łukowski Edmund
  10. Łukowski Teodor
  11. Siekierski Antoni
  12. Trojanowski Grzegorz
  13. Wałęza Alojzy
  14. Ziętkowski Kazimierz
W 1948 roku doposażono orkiestrę w instrumenty i uszyto dla jej członków nowe mundury. W tym samym roku wybrano nowy zarząd OSP w Osieku, w składzie: Prezes - Edmund Wełniak, Naczelnik - Stanisław Ramusiewicz, Skarbnik - Wojciech Jasiczek, Sekretarz - Wojciech Łoboda, Kronikarz - Antoni Pazderski, Członek - Wiktor Bogdański.
W roku 1956 Zarząd OSP w Osieku zgłosił orkiestrę do Wojewódzkiego Przeglądu Orkiestr Dętych w Bydgoszczy. Wyjazd do Bydgoszczy okazał się niemożliwy, ale Komisja Konkursowa przyjechała do Osieka wysłuchać repertuaru tutejszej orkiestry. Ostatecznie zespół został włączony do klasyfikacji konkursowej zajmując II miejsce.
Orkiestra Dęta w 1948 roku przed domem Wojciecha Pazderskiego
Fotografia nr 30. Orkiestra Dęta w 1948 roku przed domem Wojciecha Pazderskiego.
W styczniu 1964 roku na walnym zebraniu OSP wybrano Zarząd w składzie: Prezes - Edmund Łukowski, Naczelnik - Władysław Januszewski, Członkowie - Edward Folleher, Kazimierz Rozpłoch, Kazimierz Fonrath, Bruno Gryczka, Józef Kopczyński.
W tym samym roku uhonorowano kapelmistrza Stefana Banaszaka tytułem Honorowego Członka Ochotniczej Straży Pożarnej w Osieku nad Notecią.
W latach 50. i 60. w skład orkiestry weszli: Tadeusz Rzepecki, Józef Kryza, Henryk Banach, Eugeniusz Derus, Janusz Filipiak, Eugeniusz Dobosz, Feliks Kossak, Franciszek Marks, Zenon Rummel, Tadeusz Rzanny, Henryk Rzanny. Na początku lat 70. pomiędzy członkami zespołu dochodziło do licznych nieporozumień, które przyczyniły się do zawieszenia w roku 1974 działalności osieckiej Orkiestry Dętej.
Orkiestrę reaktywowano na nowo w marcu 1986 roku. Decyzję taką podjął Zarząd OSP w Osieku, w składzie: Prezes - Edward Gaczkowski, Naczelnik - Kazimierz Królak, Skarbnik - Paweł Rozpłoch, Gospodarz - Bogdan Durczak, Sekretarz - Bogdan Świerczyński, Członkowie - Marian Niedźwiecki, Franciszek Górski.
Skład orkiestry po wznowieniu działalności przedstawiał się następująco:
  1. Derus Eugeniusz
  2. Dominiak Edmund
  3. Durczak Mirosław
  4. Dych Szymon
  5. Jackowski Roman
  6. Kaczmarek Dariusz
  7. Kupilas Andrzej
  8. Kusz Leszek
  9. Matuszewski Leszek
  10. Owsianny Ireneusz
  11. Przybylski Janusz
  12. Rerek Roman
  13. Rzanny Tadeusz
  14. Rzepecki Tadeusz
  15. Spirydow Piotr
  16. Sury Maciej
W całym okresie powojennym osiecka Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej brała udział w uroczystościach lokalnych, państwowych i okolicznościowych. Zrzeszała przy tym nie tylko mieszkańców Osieka, ale również okolicznych wsi.
Ochotnicza Straż Pożarna posiadała trzy drużyny młodzieżowe - dwie męskie i jedną żeńską. Młodzież skupiona była także w drużynach harcerskich oraz w klubie sportowym. W latach 80. "Orzeł Osiek" zrzeszał około 90 osób, głównie w sekcji piłkarskiej. W klubie istniały trzy drużyny trampkarzy, juniorów i seniorów.
Po 1945 roku przystąpiono do reaktywacji stowarzyszeń parafialnych, lecz ich działalność była utrudniona przez politykę ówczesnych władz. W osieckiej parafii, w 1950 roku, istniały: Bractwo Straży Honorowej (62 członków), Arcybractwo Matek Chrześcijańskich (54 członkiń), koło ministrantów (14 członków), Chór Kościelny (26 członków) oraz Żywe Różańce: ojców (45 członków), matek (105 członkiń), młodzieńców (30 członków), panien (75 członkiń).
W okresie PRL pojawiły się organizacje nowego rodzaju - partyjne. Przy większych zakładach pracy działały Podstawowe Organizacje Partyjne, które były najmniejszymi komórkami Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Przy klubie sportowym funkcjonowało ponadto jedyne w Osieku koło ZSMP. Przynależność do tej organizacji była przymusowa dla wszystkich zawodników. Sprawy ideologiczne w osieckim kole ZSMP były jednak drugorzędne; podstawowa działalność skupiała się na pomocy klubowi w osiągnięciu celów sportowych.
Wspomnieć jeszcze należy o takich organizacjach działających w Osieku nad Notecią jak Kółko Rolnicze oraz Koło Gospodyń Wiejskich. Niestety brakuje materiałów dokumentujących ich działalność w pierwszych latach po zakończeniu wojny. Koło Gospodyń Wiejskich powstało w roku 1945 lub 1946. Długoletnią przewodniczącą osieckiego KGW była Stefania Petrykowska. Działalność Koła skupiała się na organizacji okolicznościowych uroczystości, wymianie doświadczeń przez gospodynie oraz wzajemnej pomocy.
Tekst powstał w 2005 roku