We wszystkich rozwiniętych społeczeństwach istniała jakaś forma religii. Formy te były bardzo zróżnicowane. Ludzie oddawali cześć różnym przedmiotom i bóstwom. Również mieszkańcy pradziejowego Osieka nad Notecią mieli swoje wierzenia. Możemy je poznać dzięki, wspomnianemu już, odkryciu w latach 70-tych cmentarzyska zawierającego 581 ciałopalnych grobów oraz 3 paleniska kremacyjne.

Zasadniczą rolę w religii prasłowian odegrał kult słońca. Ówczesne społeczeństwo, uzależnione od przyrody, dostrzegało jego życiodajne znaczenie. Bóstwa solarne i lunarne miały zapewnić płodność, obfitość zbiorów i rozrodczość zwierząt. Dużą rolę w wierzeniach odgrywał też kult zwierząt, przede wszystkim jelenia i konia. Ich wyobrażenia występują dość licznie na ceramice z tego okresu.

Cechą charakterystyczną pierwotnych religii był ich animistyczny charakter. Jak pisze Norman Goodman: „Religia może przybrać formę animizmu, czyli przekonania o działaniu duchów w świecie. Mogą one istnieć w ludziach oraz w bytach świata naturalnego, jak drzewa i zwierzęta. Te siły duchowe mogą być pomocne, szkodliwe albo obojętne dla człowieka. Można na nie wpływać przez magię, czyli praktyki rytualne, za pomocą których człowiek potrafi wykorzystać siły nadprzyrodzone czy duchowe do swoich celów.”

Również w pradziejowym Osieku stosowano magię, by odwrócić od siebie złe moce. Z religią animistyczną wiązał się rytuał ciałopalenia. Wynikało to z przekonania o niematerialnej i niezależnej od ciała duszy, która zostaje wyzwolona poprzez spalenie ciała. Z tego samego powodu gięto i palono w ogniu dary składane zmarłym do grobów.

Arabski pisarz Ibn Rosteha opisał w X w. obrzędy pogrzebowe u Słowian: „Jeśli któryś z nich umrze, palą go w ogniu. Ich kobiety zaś, jeśli ktoś im umrze, krają sobie ręce i twarz nożem. Na drugi dzień po spaleniu zmarłego udają się ku niemu, zbierają z tego miejsca popiół, wkładają go do urny i umieszczają ją na pagórku. Zbiera się tam rodzina zmarłego, jedzą tam i piją, a potem oddalają się.”

Z badań archeologicznych wynika, że stypy odbywały się również w Osieku . Oczywiście prasłowianie nie wprowadzili jako pierwsi ciałopalenia do obrządku pogrzebowego. Występowało ono już sporadycznie w najstarszych cywilizacjach świata. Na szerszą skalę obrządek ciałopalenia stosowany był od XIII wieku p.n.e. i objął niemal całą Europę – od Pirenejów po rzekę Bug. Z zastąpieniem obowiązującego dotychczas pochówku szkieletowego – obrządkiem ciałopalnym, związane było wytworzenie się kultury pól popielnicowych.

Kremacja ciał mieszkańców Osieka z czasów panowania na naszych ziemiach kultury łużyckiej odbywała się na specjalnie wydzielonych do tego miejscach w obrębie cmentarzyska, znajdującego się nieopodal osady. Razem ze zmarłym palono drobne przedmioty należące do niego, głównie ozdoby, naczynia lub uzbrojenie. Prochy umieszczano bezpośrednio w jamie grobu lub w glinianych popielnicach – urnach twarzowych.

Obrządek ciałopalny zaczął zanikać na naszych ziemiach wraz z nastaniem religii chrześcijańskiej.